مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23839182018106Quran-based systematization (Fundamental Concepts, Strategies and Processes)نظام‌سازی ‌قرآن‌بنيان (مفاهيم اساسی، راهبردها و فرايندها)00faسعیدبهمنیپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی2018106During these two decades after the revolution (1357) we have witnessed the application of four fundamental concepts in the scientific literary in Iran, such as: “Islamicization of the science”, “Quran-based Human Sciences”, “Quran-based systematization” and “Quran-based theorization”. Firstly application of “Quran-based systematization” in the document of charter of development of Quranic culture of the country has to some extent propagated the use of this concept. Secondly “Quran-based theorization” is also mentioned in the scientific community and some of the strategic documents, since systematization is dependent on the theorization. The spread of these concepts, shows the rise for scientific revolution in the human sciences. The significant issue on the mind of those who emphasize on functionalization of these concepts is the failure of philosophical and doctrinal sciences in removing the obstacles faced by Islamic communities in achieving divine objectives. Some of the sages, scholars and researches inside or outside the country, have claimed their ideas on these concepts or have written them down. Among the questions raised in this regard are: the exact meaning of these concepts, the strategies for achieving them, the process by which these suggested strategies are fulfilled. The abstract nature of these concepts has made them to be considered as scientific objectives of the Islamic Revolution. These concepts are counted as general and absolute particular and each enjoys primacy to the other. This paper focuses on the four concepts mentioned and also the strategies and processes applied for their fulfilment. It also shows that systematization and production of Quran-based human sciences and Islamicization of sciences, depend on Quran-based theorization. After almost four decades of examining and analyzing the fundamental concepts, we have reached the necessity of Quran-based theorization, while Sayyad Muhammad Baqir Sadr has long ago been one of the pioneers in this field, and has discussed theorization prior to everyone else. This means that we have not made use of his scientific findings and are still remained in the much earlier period.در دو دهة اخير پس از انقلاب (1357) ايران شاهد به‌کارگيری چهار مفهوم اساسی «اسلامی‌سازی علوم»، «علوم انسانی ‌قرآن‌بنيان»، «نظام‌سازی ‌قرآن‌بنيان» و «نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان» در ادبيات علمی کشور بوده است. کاربرد مفهوم «نظام‌سازی ‌قرآنی» در سند منشور توسعه فرهنگ ‌قرآنی کشور تا اندازه‌ای به گسترش اين مفهوم دامن زده است. پس از آن، مفهوم «نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان» نيز در جامعة علمی و برخی اسناد راهبردی مطرح شد؛ زيرا نظام‌سازی در گِروِ نظريه‌پردازی است. رواج مفاهيم يادشده علائمی از خيزش برای انقلابی علمی در علوم انسانی است. مسأله کسانی که بر اين مفاهيم تأکيد دارند آن است که علوم برآمده از فلسفه و بنيادهای نظری رایج در دنيا نمی‌تواند مشکلات جوامع اسلامی را در جهت رسيدن به اهداف الهی حل کند. برخی بزرگان، دانشمندان و پژوهشگران داخل و خارج کشور نظريه‌هایی دربارة اين مفاهيم بيان کردند يا نوشته‌اند. سؤال اين است که معنی اين مفاهيم چيست؟ راهبردهای دستيابی به آن‌ها کدام‌اند؟ راهبردهای پيشنهادی با چه فرايندی محقق می‌شوند؟ مفاهيم يادشده در سطحی از انتزاعی بودن قرار دارند که می‌توان آن‌ها را اهداف علمی انقلاب اسلامی به شمار آورد. نسبت ميان اين مفاهيم عام و خاص، مطلق و به ترتيب هر يک اعم از ديگری و بر آن تقدم دارد. مقاله به بيان مفاهيم چهار‌گانه يادشده، راهبردها و فرايندهای تحقق آن‌ها خواهد پرداخت و نشان می‌دهدکه نظام‌سازی، توليد علوم انسانی ‌قرآن‌بنيان و اسلامی‌سازی علوم در گرِوِ نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان است. ما در ايران پس از نزديک به چهار دهه بررسی و پردازش مفاهيم اساسی به ضرورت نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان رسيديم، در حالی که شهيد سيدمحمدباقر صدر در اين امر پيشتاز بوده و از همان ابتدا بر نظريه‌پردازی اهتمام ورزيد. اين بدان معنی است که ما از آوردة علمی وی استفاده نکرده‌ايم و هنوز در دورة پيشاصدری به‌سرمی‌بريم.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37093

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23839182018106Quran-based systematization; What, why and howنظام‌سازي ‌قرآن‌بنيان؛ چيستي، چرايي و چگونگي00faحسینبابایی مجردپژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامیمحمدعبدالحسین زادهپژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی2018106Systemization in common language and sometimes in scientific discourse have spiritual common meaning for four proof of “system logy” (in genesis field), “finding system” (in legislation field), “making system” (in credits field) and “stablishing system” (in objective field). Although, in particular, “making system” is observing credits and social contracts which, is establish in any sub-system. Hence, the author believed that “making system” with its general meaning is contain all four fields and Holy Qur’an, as a religious epistemology source, is in all four field. According to this, each field is acquired to that field. Furthermore, if the process of “making system” became ignored or did not based on Qur’an principles then the process of solving problems and system’s challenges won’t base on monotheistic realism and idealism. Therefore, different social sub-systems would become panacea for delusive or non-priority issues, imposition and oriented toward non-Islamic ideals. This deviation from religious trusted sources, on one hand, would failed Islamic system in establishing its material and spiritual purposes, which, this would have doubted elites and people of the system through revolutionary identity of Islamic system. And on other hand, this would lead to establishment of social sub-system, autocracy (though small), arrogance (though in a small part) and establishment of secular governance (though smoothly but theorized). The process of “making system” is making credit in form of moving from origin to matters (having brief knowledge through recognizing the basis and giving priority to matters), and moving from matters toward sources (for re-reading) and reforming (re-defining), origins (having lasting knowledge through origins) and finally moving from origins to matters for defining, explaining, sensing and solving problems. Although, must bear in mind that in this movement, which, is detailed and brevity, having inner flexibility for reformation, moving gradually toward evolution is continuation for making system. نظام‌سازي در زبان عرف و بعضاً اهل علم، مشترك معنوی براي چهار مصداق نظام‌شناسي (در ساحت تكوين)، نظام‌يابي (در ساحت تشريع)، نظام‌سازي (در ساحت اعتباريات) و نظام‌گذاري (در ساحت عيني) است. هرچند به طور خاص، نظام‌سازي ناظر به اعتبارات و قراردادهاي اجتماعي است كه در هر خرده‌نظام وضع مي‌شود، اما نگارنده معتقد است نظام‌سازي بالمعني‌الاعم جامع هر چهار ساحت بوده و ‌قرآن مجيد نيز به عنوان منبع معرفت‌شناسي ديني در ساحات چهارگانه قرار دارد. بر این اساس هر ساحت به حسب آن ساحت است. اگر فرايند نظام‌سازي مورد غفلت بوده يا ابتناء بر معارف ‌قرآني نداشته باشد فرايند حل مسائل و چالش‌هاي نظام مبتني بر واقع‌گرايي و ايده‌آل‌گرايي توحيدي صورت نخواهد پذيرفت. بنابراين خرده‌نظام‌های مختلف اجتماعي، حلّال مسائل كاذب يا غيراولويت‌دار، تحميلي و جهت‌گيري شده به سوي ايده‌آل‌هاي غيراسلامي‌ خواهند بود. اين انحراف از منابع متقن ديني، از يك‌طرف عامل عدم توفيق نظام اسلامي در تحقق اهداف مادي و معنوي خود و در نتیجه تشكيك نخبگان نظام و عامه مردم در هويت انقلابي نظام اسلامي است و از طرف ديگر منجر به استقرار خرده‌نظام‌های اجتماعي غيرديني و زمينه‌ساز استبداد (هرچند صغير) و استكبار (هرچند بخشي) و تشكيل حكمراني سكولار (هرچند به طور نرم و خزنده اما تئوريزه‌ شده) مي‌شود. فرايند نظام‌سازي، اعتبارسازي در قالب حركت از مبادي به سوي مسائل (علم اجمالي به مباني در شناسايي و اولويت‌دهي به مسائل) و حركت از مسائل به همراه مسائل به سوي منابع (جهت بازخواني) و اصطياد يا اصلاح (بازتعريف) مبادي (علم تفصيلي به مبادي) و در نهایت حركت از مبادي (تفصيلاً) به سوي مسائل جهت تعريف، تشريح، احساس و حل مسائل است؛ هرچند بايد توجه داشت در اين حركت مبتني بر اجمال و تفصيل، انعطاف درون‌زاي در اصلاح‌گري، تدرّج در تحوّل و جرياني بودن، جزء متمم نظام‌سازي تلقي مي‌شود. http://jiqs.ir/en/Article/Download/37094

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23839182018106Examining existed approaches of Qur’anic systemizationواکاوی رویکردهای موجود در خصوص نظام‌سازی‌‌ ‌قرآنی00faحامد جوکارپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاحمد جمالی گندمانیدانشگاه قم2018106Qur’anic systemization as a main function of development system of Qur’anic culture after victory of Islamic Revolution and establishment of Velayat Vaqih system is reflected in idea and speech of religious scholars and take considerable part of their attempt. This article with descriptive - analysis method and with aim of examining Qur’anic systematization’s concept, investigating existing approaches and by searching in meaning of this concept looked into existing and conceived approaches. Moreover, among them, it illustrates the most similar meaning of the concept with development system of Qur’anic culture. In this case, also, the paper has a view on shortcoming and inadequacies of the said approaches. According to contents of this article, Qur’anic systemization means reforming main affairs of human basing on Holy Qur’an principals, and could explain all knowledge’s on frame of this reformation. Therefore, Islamic Ahkam and jurisprudence science are executive requirement of these principals in Human society. In this approach, Qur’anic systemization is the result of reformation in human affairs, this means that Holy Qur’an presents general principals of human societies and other Islamic knowledge’s are illustrating the way of their accomplishment. In this case, jurisprudence also have its own responsibilities which, because of its importance, this article for more explanation pointed out to some samples of the role of jurisprudence knowledge in expending justice and also the principal of tolerance and laxity. نظام‌سازی ‌قرآنی به عنوان کارکرد اصلی نظام توسعه فرهنگ ‌قرآنی، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام ولایت فقیه در بنان و بیان‌ اندیش‌وران و صاحب‌نظران دینی ظهور یافته و بخش قابل توجهی از تلاش‌‌های فکری ایشان را متوجه خویش ساخته است. این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی، با هدف واکاوی مفهوم نظام‌سازی قرآنی و بررسی رویکردهای موجود، ضمن کاوشی در معنای این مفهوم، رویکرد‌های موجود و یا متصور از آن را بررسی کرده و از میان آن‌ها، آنچه قرابت و شباهت بیشتری به مراد نظام توسعه فرهنگ ‌قرآنی از این مفهوم دارد را تبیین می‌‌کند. در این مسیر، نگاهی نیز به نارسایی‌‌ها یا کاستی‌‌های رویکرد‌های مذکور شده است. بر اساس یافته‌های مقاله حاضر مراد از نظام‌سازی قرآنی اصلاح اساسی امور انسانی مبتنی بر اصول قرآن کریم و دین مبین اسلام است و می‌توان کارکرد همه دانش‌های اسلامی را در قالب این اصلاح تبیین کرد‌‌. به مثل احکام اسلامی و تبع آن دانش فقه در واقع الزاماًت اجرایی این اصول در جامعه انسانی به شمار می‌روند. در این برداشت نظام‌سازی ‌قرآنی نتیجه اصلاح امر انسانی است یعنی ‌قرآن کریم اصول کلی حاکم بر نظامات انسانی مورد نظر خداوند را ارائه کرد‌‌ه و دانش‌های اسلامی دیگر در واقع بیان چگونگی اجرای این اصول هستند. در این میان دانش فقه نیز به مقتضای محدوده و موضوع خویش وظیفه‌ای بر عهده دارد که به دلیل اهمیت این دانش و برای تبیین بیشتر نمونه‌هایی از نقش دانش فقه در تسری اصل عدالت و نیز اصل تساهل و تسامح مورد اشاره قرار گرفته و در پایان به مهمترین چالش‌های پیش‌روی نظام سازی قرآنی اشاره شده است.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37095

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23839182018106The Model of Qur’anic – political systemizationالگوی نظام‌سازی سیاسی ‌قرآنی00faمحمد هادیمفتحدانشگاه قم2018106The subject of this research is about affairs that are strategic and important and it have undoubted role in realizing theory of Islamic governance in the world of thoughts. Moreover, possibility of this claim rooted in our expectation from religion and the expanding of religion inference in civil religious human world. Thus, our recognition from Holy Qur’an and Ma’sumin trainings encourage us for proofing this claim, consequently, proving this needs scientific attempt of scholars who are dominated in religious sources and todays human science. This article designed a new political system with its different angles that is picked up from Holy Qur’an as a model for proofing this claim. موضوع تحقیق، اموری است که دارای اهمیت استراتژیک و ضرورت راهبردی بوده، تحقق آن در تبیین تصویر مطلوب از تئوری حکومت اسلامی در جهان اندیشه نقشی تردید ناپذیر دارد. ادعای امکان این امر ریشه در انتظار ما از دین و گستره دخالت دین در دنیای بشر متدین داشته و شناخت ما از ‌قرآن کریم و آموزه‏های سنت معصومین، ما را در طرح این ادعا جسور می‏سازد؛ کما اینکه تحقق آن متوقف بر تلاش علمی دانشمندانی محیط‌ بر دو عرصه استنباط از منابع دینی و دانش‌های روز بشری است. باز طراحی نظام سیاسی برگرفته از ‌قرآن کریم به عنوان الگویی برای تحقق این ادعا ارائه گشته و زوایایی از آن در این مقاله عرضه گشته است.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37096

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23839182018106Mechanism (process and methodology) of Interdisciplinary research of Holy Qur’anسازوکار (فرایند و روش‌شناسی) پژوهش میان‌رشته‌ای ‌قرآن کریم00faاحمد آکوچکیانمرکز تحقیقات استراتژیک توسعه رضوانهدستجانیمرکز تحقیقات استراتژیک توسعه 2018106Questioning from methodology of approach research of interdisciplinary is a question about development which, in a systematic view and mechanism contain levels of paradigmatic basics, theoretical, conceptual model, operational and discursive level. Moreover, it would be practical in religion via comprehensive system of perception focused on growth-development, in the evolution leadership pattern in two angles of leading comprehensive science and scientific map and with converging on the principal of Velayat Faqih in religion. Furthermore, existing the growth-development expectation from religion, in other words the issue of comprehensive developing, is necessity to have methodological studies of interdisciplinary and multi string based on understanding the progress. Having no alternative, this required three levels of problem ology, theology and forthcoming till with this could utilize from methodology of obtaining in religion and Velayat for managing culture and transition. Passing from approaches of components of knowledge and branch fields to interdisciplinary approaches, especially in Qur’anic studies, wasn’t find its interference paradigm, so this interference paradigm is the knowledge of developing. Furthermore, a reason for inability of entering to knowledgebase is ignoring the interference field. This article with approach of Qur’anic reference (the principal of guided to grow) with utilizing from progressive methodology of responding to a posteriori and research and developing and protective methodologies such as systematic methodology via matrix and algorithmic process tries with expanding Qur’anic thoughts for development (knowledge basis of interpretational Qur’anic school) achieve a methodological aspect of futurist research of Qur’anic developing through better ordering three system of ordinal, revelation and subjective futurist interpretation. In view of that, the article would discuss this interpretational school for modulation of basic model of Islamic developing.پرسش از روش‌‌شناسی رویکرد پژوهش میان‌رشته‌ای‌، پرسشی معطوف به مسئله‌‌ پیشرفت است که در منظری سیستم‌‌نگر و سازوکار، سطوح مبانی پارادایمی، نظریه‌‌ای، مدل‌‌وارۀ مفهومی، عملیاتی و سطح گفتمانی را دربردارد و در متن منظومۀ جامع ادراکات معطوف به رشد‌‌ـ‌‌ توسعه، در سند مرجع الگوی راهبری تحول در دو ضلع راهبردی نقشۀ جامع علم و علمی، با میانداری اصل ولایت تفقه در دین قابل جریان است. در میان‌‌آمدن انتظار رشد‌‌ـ‌‌ توسعه از دین و به تعبیری برآمدن مسأله پیشرفت همه‌‌جانبه، اقتضای روش‌‌شناسی مطالعات بین‌‌رشته‌‌ای و چند رشته‌‌ایِ مبتنی بر فرارشته‌‌ای پیشرفت‌‌شناخت را دارد که به ناگزیر، سه سطح مسأله‌‌شناسی، دین‌‌شناسی و آینده‌‌نگاریِ راهبردی را نیازمند است تا با این رهگذر بتوان از ‌‌روش‌‌شناسی تفقه در دین و ولایتمندی آن در عرصه مدیریت فرهنگ و تحول سخن گفت.گذار از رویکرد جزءنگر حوزه‌‌های دانشی و رشته‌‌ای به رویکرد بین‌‌رشته‌‌‌‌ای به ویژه در مطالعات ‌قرآنی، واسط یا مفصل پارادایمی خویش را نیافته است؛ این مفصل پارادایمی اندیشه و دانش پیشرفت است. از جمله علت‌های ناتوانی ورود این دانش‌‌ورزی به عرصه کارآمدی، عدم اهتمام به این حوزه واسط و مفصلی است. مقالۀ پیش‌‌رو مستند به رویکرد مرجع ‌قرآنی (اصل هدایت به رشد)، به مدد روش‌‌شناسی پیشرفت‌‌نگر، بازخورند استنتاجی تا استنباطی و تحقیق‌‌و‌‌توسعه‌‌ای و روش‌‌شناسی‌‌های پشتیبانی چون روش‌‌شناسی سیستمی در ضمن ماتریس و الگوریتمی فرایندی، برآن است تا با پی‌‌افکنی اندیشۀ ‌قرآن‌‌شناخت پیشرفت (بنیان معرفت‌‌شناخت مکتب تفسیری بایستۀ ‌قرآنی) منظری از روش‌‌شناسی پژوهش آینده‌‌نگار راهبردی پیشرفت ‌قرآنی را به همراه به‌‌سامان‌‌آوری سه نظام ترتیبی، تنزیلی و موضوعی آینده‌‌نگار تفسیر به دست دهد؛ بر این مدار، ظرفیت این مکتب تفسیری در سامان‌‌بخشی سند الگوی پایۀ پیشرفت اسلامی پیش‌‌رو می‌‌آید.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37097

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23839182018106Frequency survey of motive components of progress in elementary books with emphasizing on Quranic trainingsand interpretationsبررسی فراوانی مؤلفه‌های انگیزه پیشرفت در کتاب‌های ابتدایی با تأکید بر آموزه‌های قرآن و تفاسیر00faمژدهعلیزادهfgsdfd2018106Discovering motive components of progress from Islamic trainings’ texts and utilizing them in training books is an important issue for developing and success of students. Thus the aim of this research is to examine frequency survey of motive components of progress in Elementary books of Farsi and Heavenly gifts (new editions of 1393-1395) with emphasizing on Qur’anic trainings and interpretations. Moreover, the method of research is content analysis. Analysis method of data is descriptive statistic. Therefore, statistical society also are elementary books of Farsi and Heavenly gifts. The statistic samples also was the statistic society. The tools of research were list of content analysis which, its narration was confirmed by religious experts and scholars. Therefore, the results of this research proofs that the said books were averagely pay attention to motivation of progress. In this case the most attention was in Farsi book of Elementary third grade and Heavenly gifts of Elementary sixth grade, and the less attention was in Farsi book of Elementary first grade and Heavenly gifts of Elementary second grade. Furthermore, from motive components of progress the most attention were goes to faith in God, trust in God, praying and then components of patience, resistance and endurance and hard working. Also, the less attention were belong to components of self-controlling, competition (in scientific and sport fields) and responsibility (accepting responsibility of our mistakes and behaviors).استخراج مؤلفه‌های انگیزه پیشرفت از متن آموزه‌‌‌های اسلامی و به‌کارگیری آنها در کتب آموزشی در جهت پیشرفت و موفقیت دانش‌آموزان از اهمیّت بسزایی برخوردار است. لذا هدف از پژوهش حاضر «بررسی فراوانی مؤلفه‌های انگیزه پیشرفت در کتاب‌های فارسی (بخوانیم) و هدیه‌های آسمان ابتدایی (تألیف‌های جدید 1393-1395) با تأکید بر آموزه‌های قرآن و تفاسیر» است. روش پژوهش تحلیل محتوا است. روش تجزیه‌ وتحلیل داده‌ها آمار توصیفی است. جامعه آماری نیز کتاب فارسی (بخوانیم) و هدیه‌های آسمان است. نمونه آماري همان جامعه آماري در نظر گرفته شد. ابزار پژوهش سياهه تحليل محتوا بود كه روايي آن توسط متخصصان حوزه دینی و روان‌شناسی تأیید شد. نتایج پژوهش نشان داد کتاب‌های مذکور تا حد متوسطی به انگیزه پیشرفت توجه داشته‌اند. در این راستا بیشترین میزان توجه درکتاب فارسی (بخوانیم) سال سوم و هدیه‌های آسمان سال ششم و کمترین میزان توجه در بخوانیم سال اول و هدیه‌های آسمان سال دوم است. همچنین از میان مؤلفه‌های انگیزه پیشرفت بیشترین میزان توجه به مؤلفه ایمان به خدا، توکل و دعا و سپس مؤلفه‌های داشتن صبر، استقامت و پایداری و داشتن تلاش و پشتکاری در انجام هر کاری اختصاص یافته است. کمترین میزان توجه نیز به مؤلفه‌های مرکز کنترل درونی، رقابت سازنده (در حیطه علمی و ورزشی) و مسئولیت‌پذیری (پذیرفتن مسئولیت اعمال و خطا‌های خود) اختصاص یافته است. http://jiqs.ir/en/Article/Download/37098