مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم 3327-2383 9 18 2018 10 6 Quran-based systematization (Fundamental Concepts, Strategies and Processes) نظام‌سازی ‌قرآن‌بنيان (مفاهيم اساسی، راهبردها و فرايندها) 0 0 fa سعید بهمنی 2018 10 6 During these two decades after the revolution (1357) we have witnessed the application of four fundamental concepts in the scientific literary in Iran, such as: “Islamicization of the science”, “Quran-based Human Sciences”, “Quran-based systematization” and “Quran-based theorization”. Firstly application of “Quran-based systematization” in the document of charter of development of Quranic culture of the country has to some extent propagated the use of this concept. Secondly “Quran-based theorization” is also mentioned in the scientific community and some of the strategic documents, since systematization is dependent on the theorization. The spread of these concepts, shows the rise for scientific revolution in the human sciences. The significant issue on the mind of those who emphasize on functionalization of these concepts is the failure of philosophical and doctrinal sciences in removing the obstacles faced by Islamic communities in achieving divine objectives. Some of the sages, scholars and researches inside or outside the country, have claimed their ideas on these concepts or have written them down. Among the questions raised in this regard are: the exact meaning of these concepts, the strategies for achieving them, the process by which these suggested strategies are fulfilled. The abstract nature of these concepts has made them to be considered as scientific objectives of the Islamic Revolution. These concepts are counted as general and absolute particular and each enjoys primacy to the other. This paper focuses on the four concepts mentioned and also the strategies and processes applied for their fulfilment. It also shows that systematization and production of Quran-based human sciences and Islamicization of sciences, depend on Quran-based theorization. After almost four decades of examining and analyzing the fundamental concepts, we have reached the necessity of Quran-based theorization, while Sayyad Muhammad Baqir Sadr has long ago been one of the pioneers in this field, and has discussed theorization prior to everyone else. This means that we have not made use of his scientific findings and are still remained in the much earlier period. در دو دهة اخير پس از انقلاب (1357) ايران شاهد به‌کارگيری چهار مفهوم اساسی «اسلامی‌سازی علوم»، «علوم انسانی ‌قرآن‌بنيان»، «نظام‌سازی ‌قرآن‌بنيان» و «نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان» در ادبيات علمی کشور بوده است. کاربرد مفهوم «نظام‌سازی ‌قرآنی» در سند منشور توسعه فرهنگ ‌قرآنی کشور تا اندازه‌ای به گسترش اين مفهوم دامن زده است. پس از آن، مفهوم «نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان» نيز در جامعة علمی و برخی اسناد راهبردی مطرح شد؛ زيرا نظام‌سازی در گِروِ نظريه‌پردازی است. رواج مفاهيم يادشده علائمی از خيزش برای انقلابی علمی در علوم انسانی است. مسأله کسانی که بر اين مفاهيم تأکيد دارند آن است که علوم برآمده از فلسفه و بنيادهای نظری رایج در دنيا نمی‌تواند مشکلات جوامع اسلامی را در جهت رسيدن به اهداف الهی حل کند. برخی بزرگان، دانشمندان و پژوهشگران داخل و خارج کشور نظريه‌هایی دربارة اين مفاهيم بيان کردند يا نوشته‌اند. سؤال اين است که معنی اين مفاهيم چيست؟ راهبردهای دستيابی به آن‌ها کدام‌اند؟ راهبردهای پيشنهادی با چه فرايندی محقق می‌شوند؟ مفاهيم يادشده در سطحی از انتزاعی بودن قرار دارند که می‌توان آن‌ها را اهداف علمی انقلاب اسلامی به شمار آورد. نسبت ميان اين مفاهيم عام و خاص، مطلق و به ترتيب هر يک اعم از ديگری و بر آن تقدم دارد. مقاله به بيان مفاهيم چهار‌گانه يادشده، راهبردها و فرايندهای تحقق آن‌ها خواهد پرداخت و نشان می‌دهدکه نظام‌سازی، توليد علوم انسانی ‌قرآن‌بنيان و اسلامی‌سازی علوم در گرِوِ نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان است. ما در ايران پس از نزديک به چهار دهه بررسی و پردازش مفاهيم اساسی به ضرورت نظريه‌پردازی ‌قرآن‌بنيان رسيديم، در حالی که شهيد سيدمحمدباقر صدر در اين امر پيشتاز بوده و از همان ابتدا بر نظريه‌پردازی اهتمام ورزيد. اين بدان معنی است که ما از آوردة علمی وی استفاده نکرده‌ايم و هنوز در دورة پيشاصدری به‌سرمی‌بريم. http://jiqs.ir/ar/Article/Download/37093